Por Shirin Ebadi, avogada e activista polos dereitos humanos. Premio Nobel da Paz 2003, foi a primeira cidadá iraniana e a primeira muller musulmá en recibir este galardón. 

O luns 15 de xuño, máis dun millón de persoas manifestouse polas rúas de Teherán en apoio a Mir Hosein Musaví e Mehdi Karrubi, dous dos candidatos presidenciais derrotados nas eleccións iranianas. Os manifestantes protestaban polos resultados electorais feitos públicos polas autoridades. O seu destino era a praza Azadi (da Liberdade). Devandita praza, na época da Revolución Islámica de hai 30 anos, foi o punto de encontro dos revolucionarios. Musaví subiuse ao alto dun minibús e, megáfono en man, dirixiuse á xente congregada. Díxolles que seguisen coas súas protestas, pero evitando comportamentos agresivos que desen un pretexto ás forzas de seguridade para responder con violencia. 

Rematou a manifestación pacífica, e mentres a xente se dispersaba aos poucos, desde o tellado dun edificio dos basiyís (unha milicia de voluntarios) abriuse fogo contra os concentrados. Outro grupo disparaba desde outra posición. Segundo diversas informacións, morreron sete persoas e até 30 máis resultaron feridas e foron hospitalizadas. 

Os basiyís funcionan baixo a dirección e supervisión da Garda Revolucionaria da República Islámica. Esta milicia creouse tras a revolución e o seu único traballo consiste en manter e salvagardar ao Goberno. Aínda que se trate de voluntarios, gozan de moitos privilexios. Non usan uniformes militares pero teñen dereito a portar armas e equipamento policial de comunicacións. 

A insatisfacción popular cos resultados oficiais dunhas eleccións iranianas non se limita tan só aos últimos comicios: houbo xa moitas obxeccións hai catro anos, cando Ahmadineyad saíu elixido presidente por primeira vez. Naquela ocasión, Karrubi e Rafsanyaní, dúas figuras veteranas e poderosas da República Islámica, foron os seus opoñentes electorais. 

Até aquel momento, o posto político máis relevante ocupado por Ahmadineyad fora a alcaldía de Teherán, pero tiña o apoio dos basiyís e do aiatolá Jamenei, o líder vitalicio da República Islámica. Karrubi remitiu moitas queixas ao Consello de Gardiáns, organismo gobernamental encargado de vixiar e observar o proceso electoral, pero non obtivo resultados positivos. O entón presidente Jatamí anunciou que houbo moitas infraccións. Máis aínda, Hachemí Rafsanyaní, que tamén puxo en dúbida o resultado de xeito explícito, afirmou que expresaría as súas dúbidas ao mesmo Deus, posto que ninguén en Irán lle facía caso.

Os catro anos de presidencia de Ahmadineyad foron de grande insatisfacción popular. Neste período a inflación chegou ao 25%, cun aumento diario dos prezos e unha caída paulatina do poder adquisitivo da xente. Pecháronse moitos xornais, encarcerouse a un número cada vez maior de activistas políticos e dos dereitos humanos e clausuráronse as instalacións do Centro de Defensores dos Dereitos Humanos [Nota: Ebadi é presidenta dese Centro].

Nese período, o aiatolá Jamenei, líder da Revolución, seguiu apoiando ao presidente Ahmadineyad a pesar da insatisfacción popular, mesmo despois de que o Parlamento declarase que foron retirados 1.000 millóns de dólares sen dispor de autoridade legal. Agora, no momento en que o ministro do Interior declarou vencedor das eleccións a Ahmadineyad, o líder supremo felicitoulle, a pesar de que aínda faltaban votos por contabilizar en todos os distritos. Ademais, outros candidatos tiñan dereito a impugnar os resultados electorais e ninguén debía ser felicitado ate que se dirimiran todas as impugnacións e se proclamasen os resultados definitivos. Esta felicitación temperá indignou ao pobo iraniano.

As obxeccións que fanse ás eleccións da semana pasada son as seguintes: 

1. En moitos colexios electorais non se permitiu a presenza de interventores de Musaví e Karrubi. 

2. Denunciouse a manipulación de moitas urnas.

3. Ahmadineyad obtivo 14 millóns de votos nas anteriores eleccións. Nesta ocasión, con todo, fíxose o anuncio sen precedentes de que obtivera 24 millóns de sufraxios. Karrubi anunciou que sacara menos votos que a suma de membros do seu equipo electoral e do seu partido, chamado Etemad Melli. Cando millóns de persoas saíron ás rúas de Teherán e outras cidades a protestar polos resultados electorais xa estaba claro que a cifra de 24 millóns de votos para Ahmadineyad non podía ser correcta. 

Os estudantes tamén se opoñen ao resultado. O 15 de xuño, de madrugada, cando os estudantes da Universidade de Teherán estaban nos seus dormitorios, milicianos basiyís atacaron as instalacións e asasinaron a varios estudantes. Aínda non se coñecen as cifras exactas, pero polo menos asasinaron a cinco estudantes, dous deles mulleres. Houbo moitos feridos. 

Basiyís e forzas de seguridade atacaron a estudantes noutras cidades como Isfahan, Shiraz e Tabriz. Calcúlase que asasinaron a outros catro e que hai moitos máis feridos. Segundo din os propios estudantes, detiveron a 300 compañeiros seus nos últimos días. 

As protestas continuas levaron á detención de Ahmad Zeydabadi, secretario xeral do partido Advar Tahkim Vahdat, e ademais foron detidos un grande número de activistas políticos e sociais, como Saeed Hajjarian, Mostafa Tajzadeh, Abdolfattah Soltani e Reza Tajik. As autoridades desconectaron a banda ancha de Internet e ordenaron aos xornalistas estranxeiros que se marchen de Irán canto antes. Tamén cortaron a telefonía móbil e as cadeas de televisión, incluídas VOA e BBC. O Goberno mesmo tentou cortar as liñas de comunicación entre a poboación.

A situación fixo que varios parlamentarios expresasen as súas protestas nunha carta e o presidente do Parlamento, Ali Larijani, declarou ao ministro do Interior responsábel da violencia e da tensión. 

Musaví e Karrubi animan aos seus seguidores a proseguir as súas protestas pacíficamente. Dixéronlles que protesten berrando Alá Akbar (Deus é grande) entre as nove e as dez da noite. Os seus berros resoan por toda a cidade cada noite e lembran as noites da revolución.

A intensificación das protestas desembocou na decisión do líder supremo de ordenar unha investigación das queixas e no anuncio do Consello de Gardiáns do reconto dalgunhas urnas. Non parece que iso vaia acougar as cousas. 

A mellor solución para o restablecemento da paz en Irán é: 

1. Liberar sen condicións a todos os detidos por protestar contra o resultado electoral oficial. 

2. Ordenar o cesamento da violencia basiyí e policial contra os manifestantes. 

3. Declarar a nulidade das eleccións. 

4. Ordenar a celebración de novos comicios baixo os auspicios de organizacións internacionais. 

5. Compensar economicamente aos feridos e aos familiares dos asasinados. 

Quizais así volva a paz á sociedade iraniana. Se non é así, hai moitas posibilidades de que haxa máis violencia en Irán.